Վերջերս հայտնի դարձավ, որ Արցախի 20-ամյակը մեծ շուքով տոնվելու է Գերմանիայում, ինչն էլ զայրույթի ալիք բարձրացրեց Ադրբեջանում: Չնայած ադրբեջանցիների թափած ջանքերի` իրավիճակը չփոխվեց, և Գերմանիայում զոհ չգնացին ադրբեջանական ապատեղեկատվությանը: Այս ամենից հետո Ադրբեջանը նոր գրոհի է անցել տեղեկատվական պատերազմում: Բոլոր կայքերում ամենաընթերցվող հոդվածների շարքում է հետևյալ խորագրով նյութը` «Մանսում Իբրահիմովը և «Տրիո Ղարաբաղը» ներկայացնելու են Ադրբեջանի հանրապետությունը միջազգային փառատոնում»:

Այսօր համացանցում ևս ամեն քայլափոխի հանդիպում ենք վատ լուրի: Բայց ինչու է այդպես, արդեն չեմ հասկանում: Այն, որ երխաները մեր ապագան են, փաստ է... բայց նրանք արդեն մանկուց տեսնում են այս կյանքի հատկապես վատ կողմը: Նրանք փոխարեն բակում խաղան, այսօր պայքարում են իրենց կյանքի համար...նրանք ևս բղավում են, որ ապրել են ուզում... բայց...

Այդ ապրելու գինը շատ բարձր է, ու հաղթում է նա, ով ավելի համառ է, համառ է մեր 5-ամյա Գոռիկը, ով գլխի ուռուցք ունի, որի հետևանքով ականջից արյուն է հոսում ու երեխան չի կարողանում քնել ու օրը լուսացնում է` արցունքն աչքերին: Հայաստանում դեռ չկա համապատասխան սարքավորումներ` վիրահատությունն իրականացնելու համար, ուստի բժիշկները հորդորել են Գոռիկի ծնողներին, որպեսզի նրան տեղափոխեն Գերմանիայի Համբուրգ քաղաք:

Սեպտեմբերի 14-ին Ալ. Սպենդիարյանի անվան Օպերայի և Բալետի Ազգային ակադեմիական թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը, երգչախումբը և բալետային խումբը.

դիրիժոր - ՌՈՒԲԵՆ ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Խմբավար - ԿԱՐԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

բալետմայստեր - ՌՈՒԴՈԼՖ ԽԱՌԱՏՅԱՆ

ՀՀ Հանրային հեռուստաընկերության և ռադիոյի էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախումբը.

գեղարվեստական ղեկավար - ԵՐՎԱՆԴ ԵՐԶՆԿՅԱՆը ներկայացնում են ստեղծագործական երեկո:

ՄԵՆԱԿԱՏԱՐՆԵՐ`

Ռաիսա Մկրտչյան, Սյուզան Մարգարյան, Աշոտ Ղազարյան, Արամո, Էմմա Պետրոսյան, Մհեր, Անահիտ Շարյան, Աննա Խաչատրյան, Սուսաննա Պետրոսյան,Լանա Խաչատրյան, Նաիրա Մանուչարյան, Մարատ Հայրապետյան, Նարեկ Մակարյան, Սիրանուշ Գասպարյան,

Ամպագոռգոռ ու ստահոդ տեղեկություններով հեղեղված ադրբեջանական մամուլը ցնցված է. Գերմանիայում սույն թվականի սեպտեմբերի 16-22-ը անցկացվելու են հայ մշակույթի օրեր, որոնց շրջանակներում հատուկ համերգաշարով տոնվելու է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության 20-ամյակը: Այս լուրը մեծ իրարանցումների տեղիք է տվել Ադրբեջանում: Ինչպես հաղորդում է ադրբեջանական Aze.Az լրատվական կայքը, Գերմանիայում բնակվող ադրբեջանցիներին միավորող կենտրոնը կազմակերպել է գրավոր ակցիա` ուղղված «հայամետ նախաձեռնության դեմ»:

Սեպտեմբերի 3-ը` Քարտեզի օր: Այդ օրը մենք բոլորս մեկ մարդու նման մեր սոցկայքերի անձնագրի նկարները փոխում ենք և դնում ճիշտ քարտեզի նկարը կամ էլ միմյանց նվիրում ենք ճիշտ քարտեզ և բացատրում քարտեզի կարևորությունը: Քարտեզի նկարները կարող եք ներբեռնել Սեպտեմբերի երեքը՝ Քարտեզի Օր էվենթից: Արդեն 629 ֆեյսբուքյան օգտատեր մասնակցում է այս միջոցառմանը: Միացիր և դու:

«5-ամյա Էլենը հիվանդ է: Բժիշկները նրա մոտ հայտնաբերել են քաղցկեղ: Նրա բուժումը հնարավոր չէ իրականացնել Հյաստանում, այլ պետք է փոքրիկին բուժել Գերմանիայում, ինչի համար մեծ գումար է պահանջվում»,- կարդալով այս տողերը Փրկենք 5-ամյա երեխայի կյանքը ցնցվեցի, ինչքա՜ն է երիտասարդացել հիվանդությունները, իսկ բուժման համար այնքան գումարներ են հարկավոր, որ մարդ սարսափում է, չգիտի, թե ինչպես օգնի իր երեխային ու ստիպված հայցում է օտարների կարեկցանքը:

Սոցիալական կայքերում` մասնավորապես Facebook-ում ակտիվ հայ օգտատերերը, որոնց համար նմանատիպ կայքերում գրանցվելը նախ և առաջ արագ տեղեկացված լինելու նպատակ է հետապնդում, քաջատեղյակ են, որ մի քանի համացանցային լրագրողներ` այդ թվում ես, մշտապես անդրադառնում ենք Թուրքիայի ու Ադրբեջանի թեմաներին, տեղեկացնում հայ ընթերցողին, թե իրականում ինչ է կատարվում մեր հարևան երկրներում, թե ինչ են գրում ադրբեջանական ու թուրքական ԶԼՄ-ները Հայաստանի մասին և թե իրականում ինչ նպատակներ են հետապնդում նրանք:

Ադրբեջանական մամուլը` մասնավորապես առաջատար News.Az և Aze.Az լրատվական կայքերը, առավոտանից լուրեր են հրապարակում այն մասին, որ հայ-իրանական հարաբերություններն իբր խիստ վատթարացել են, թե իբր ոմն թուրք պրոֆեսոր առաջարկում է Թուրքիային ու Ադրբեջանին տնտեսական օգնություն ցույց տալ «ճգնաժամի մեջ գտնվող հարևան Հայաստանին», բացի այդ մեծ թիվ են կազմում ՀՀ ներքին քաղաքական-տնտեսական իրավիճակի վերլուծությունները այս կամ այն ադրբեջանցի պատգամավորների կողմից:

Վերջին ամիսների ընթացքում թուրքերի և հայերի ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել Թուրքիայի տարածքում բնակվող «թաքնված կամ ծպտյալ հայերը»: Խնդիրը կայանում է նրանում, որ վերջիններս իրենց չեն համարում թուրք, չեն համարում նաև հայ, ուստի թուրքական մամուլն ու գիտական հրատարակությունները ջանք չեն խնայում նրանց գովաբանելու` ներկայացնելով` որպես «Թուրքիայի հանրապետության լիարժեք ու լիիրավ քաղաքացի», իսկ հայկական ԶԼՄ-ներն ու մի շարք գիտնականներ ազգագրական լուրջ ուսումնասիրություններ են սկսել, անգամ ֆիլմեր են նկարահանվում, որտեղ թաքնված հայերի հայկական ինքնությունը բացահայտվում է բարբառային, ավանդույթների, առասպելների նմանության հիման վրա:

Ողջ ադրբեջանական մամուլը եռում է հակահայկական լուրերով: Թողած իրենց ներքին խնդիրները` մեր անհեռատես հարևանները տառապում են մեր հոգսերով ու անթաքույց ուրախանում բացասական բովանդակություն ունեցող, Հայաստանի մասին պատմող լուրերով: Երևի թե Ադրբեջանը միակ երկիրն է, որտեղ հարևան երկրի` Հայաստանի մասին պատմող ամեն մի տեղեկություն` անկախ բովանդակությունից, շատ ավելի մեծ թվով ընթերցողներ է ունենում, քան Ադրբեջանի ներքաղաքական, անգամ` կարևորագույն լուրերը:

Սույն թվականի մայիսի սկզբներին թուրքական ԶԼՄ-ներն ազդարարել էին, որ հայկական միջնադարյան հռչակավոր մայրաքաղաք Անիի Ս. Փրկիչ եկեղեցու, ինչպես նաև Մայր տաճարի վերանորոգման աշխատանքների մեկնարկի մասին: Anadolu Kultur մշակութային ուղղվածություն ունեցող ՀԿ-ի նախագահ Օսման Քավալան ասել էր, որ բարեկարգումն իրականացվելու է Համաշխարհային Հուշարձանների Հիմնադրամի` Նյու Յորքում հիմնադրված հայտնի կազմակերպության հետ համատեղ ջանքերով, նախնական ծախսերը կազմելու էին շուրջ 1 միլիոն ԱՄՆ դոլար, վերանորոգումը սկսվելու է հավանաբար 2012-ին` տևելով մոտ չորս տարի: Հիշեցնեմ նաև, որ մինչ այդ վերանորոգվել էր 1215 թվականին կառուցված Տիգրան Հոնենցի եկեղեցին:

Եվրատեսիլյան թոհուբոհից ու դատարկաբանությունից հետո, որին, բարեբախտաբար, ակտիվորեն արձագանքեցին հայկական կայքերը` ադրբեջանական ստերը մերկացնելով, այժմ արդեն ադրբեջանցիներն անցնում են «նոր գրոհի»: Aze.Az հայտնի կայքը երեկ հրատարակել էր մի հոդված հետևյալ խորագրով «Ադրբեջանի նախագահի վարչակազմը պատասխանել է Ալիևին ուղղված, հայազգի 13-ամյա աղջնակի կողմից գրված նամակին»:

Սովորաբար ադրբեջանական մամուլը Հայաստանին վերաբերող այնպիսի մտացածին լուրեր և հոդվածներ է գրում, որ հաճախ փորձում է վիրավորել հայի ազգասիրական զգացումները` զայրույթի տեղիք տալով: Այնուհանդերձ, այս անգամ ադրբեջանցիներն իրենք իրենց գերազանցեցին: Տառապելով Եվրատեսիլյան մոլուցքով` օրերս այնպիսի կեղծ նորություններ են տարածվում ադրբեջանական կայքերի կողմից, որ ակամայից մի նախադասություն եմ մտաբերում. «Հեքիաթները կողքի բաժնում են»:Ճ:

Return Churches հայտնի բանաձևի ընդունումից հետո հնչեցին բազում տեսակետներ` համաձայն որոնց Թուրքիան առերես կընդունի, սակայն չի կատարի քրիստոնյաներին եկեղեցիներ վերադարձնելու և պարբերաբար պատարագների իրականացման թույլտվության տրամադրման պահանջները: Այնուհանդերձ, հաշվի առնելով ներքին լարված դրությունը, բարձրագույն ռազմական հրամանատարության հրաժարականը, Սիրիայի հետ վատթար հարաբերությունները, քրդերի խնդիրը և այլն` Թուրքիայի Կառավարությունը հարկադրված էր որոշակի քայլեր ձեռնարկել:

Հայ-թուրքական սահմանի բացման ու հայ-թուրքական երկխոսության մասին խոսակցությունները հանգիստ չեն տալիս Թուրքիայի համար եղբայրական հանրապետություն համարվող Ադրբեջանին` հատկապես այն բանից հետո, երբ Թուրքիայում մի շարք պաշտոնյաներ հայտարարեցին, որ Լեռնային Ղարաբաղի համար պատերազմը վերասկսելու դեպքում Թուրքիան ռազմական ու նյութական օգնություն չի ցուցաբերի Ադրբեջանին, քանի որ «նախ տարածաշրջանում խաղաղության կողմնակից է և երաշխավորը, բացի այդ սեփական ներքին խնդիրներն ունի, ինչպես նաև Սիրիայի հետ լարված հարաբերությունների մեջ է» (Zaman):

Հուլիսի 25-ին հայտնի դարձավ Հրանտ Դինքի սպանության մեջ մեղադրվող Օգյուն Սամասթի` 22 տարի և 10 ամիս ազատազրկման դատապարտվելու մասին: Վճիռը կայացվել է կանխամտածված սպանություն և զենքն ապօրինի պահելու հոդվածների հիման վրա: Այնուհանդերձ, անգամ վերջնական վճռի կայացումից հետո թուրքական Կառավարությունն իր քայլերով մերկացնում է իր իրական նկրտումները: Օրեր առաջ թուրքական Hurriyet և Vatan պարբերականները հաղորդում են` Թուրքիայի Ներքին գործերի նախարարությունը բողոքարկել է Ստամբուլի 10-րդ վարչական դատարանի կայացրած որոշումը:

Թուրքական հայտնի Zaman պարբերականը օգոստոսի 5-ին հրապարակեց մի հոդված` համաձայն որի Արարատ մագլցելու համար օտարազգիներին տրվող թույլտվությունն այսուհետ առավել դյուրին ճանապարհով ձեռք կբերվի: Եթե մինչ այդ այս կամ այն օտարերկրացուն անհրաժեշտ էր Թուրքիայի ներքին գործերի նախարարության ու Ազգային հետախուզական կազմակերպության (MIT) թույլտվությունն Արարատի գագաթ բարձրանալու հարցում, ապա այժմ համանման որոշման կայացման իրավասությունը պատկանում է Աղրըի (Արարատ լեռան անվանումը թուրքերեն Աղրը դաղ է) և Իգդիրի նահանգների ինքնակառավարման մարմիններին, բացի այդ թույլտվության ընձեռումը կախված է նաև Թուրքիայի Արտաքին Գործերի Նախարարությունից:

Ժամանակակից Թուրքիայի սահմաններում բնակվող հայերը` մասնավորապես Ստամբուլի հայերը, մշտապես տարաբնույթ կերպով են ընկալվել թե՛ Հայաստանում ապրող հայերի, թե՛ թուրքերի կողմից: Երբեմն հայերն անվանում են նրանց «թուրք»` միմիայն այն բանի համար, որ պատմական դեպքերի արդյունքում նրանք բնակվում են թշնամական երկրում, իսկ թուրքերի մի մասը հանդուրժողական վերաբերմունք է ցուցաբերում, սակայն թուրք ազգայնականները պարբերաբար սպառնում են և ահաբեկում նրանց, ինչի վառ վկայությունն էլ Հրանտ Դինքի սպանությունն է:

Երկու օր առաջ Nouvelles d’Arménie կայքը տեղեկացրեց Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի (CCAF) հայտարաության մասին: Համաձայն դրա` Խորհուրդը խստագույնս դատապարտում է իրենց պաշտոնական կայքի նկատմամբ հուլիսի 27-ին իրականացված հաքերային լուրջ գրոհը: Պարզվում է` կայքում home page-ը փոխարինվել է սև ետնախորքի վրա տեղադրված Քեմալ Աթաթուրքի դիմանկարով, ինչն էլ ինքնին հիմնավոր կասկածների տեղիք է տալիս հաքերի կամ հաքերների ազգային պատկանելության վերաբերյալ: